Quảng Nam: Nâng cao trình độ và tay nghề cho lao động nông thôn

Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đã có bước khởi sắc.Ảnh Internet
Đào tạo nghề cho lao động nông thôn đã có bước khởi sắc.Ảnh Internet

Công tác dạy nghề cho LĐNT được tỉnh xác định ngay từ trước khi có Chỉ thị số 19-CT/TW  của Ban Bí thư, tỉnh Quang Nam luôn quan tâm và đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nhấn mạnh vai trò, ý nghĩa của công tác dạy nghề cho LĐNT đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Trong 5 năm qua, các cơ quan truyền thông cấp tỉnh đã có trên 300 bài viết, bản tin, phóng sự về công tác đào tạo nghề cho LĐNT; tổ chức phát hành gần 90.000 tờ rơi, ban hành 13 ngàn cuốn cẩm nang về đề án đào tạo nghề cho LĐNT đến các tổ chức đảng, chính quyền và hội đoàn thể các cấp. 

Bộ máy cán bộ làm công tác quản lý Nhà nước về dạy nghề được kiện toàn, bổ sung. Phòng Dạy nghề thuộc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội có 5 cán bộ; cấp huyện, thị xã, thành phố đã bố trí cán bộ làm công tác lao động, việc làm, dạy nghề, xuất khẩu lao động. Đến nay, toàn tỉnh có 31 cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trong đó: 8 trường cao đẳng, 8 trường trung cấp, 5 trung tâm giáo dục nghề nghiệp và 10 cơ sở khác có tham gia hoạt động giáo dục nghề nghiệp. Đa số các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đều được đầu tư xây dựng các hạng mục chính, kiện toàn tổ chức, biên chế, bổ sung giáo viên và từng bước nâng dần chất lượng đào tạo nghề nói chung, LĐNT nói riêng. Tổng số cán bộ quản lý dạy nghề, giáo viên, người dạy nghề tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp hiện nay là 1.825 người; trong đó, giáo viên là 1.147 người, cán bộ quản lý là 478 người, người tham gia dạy nghề (cán bộ kỹ thuật, nghệ nhân, người có tay nghề cao, nông dân sản xuất giỏi) là 200 người. Cơ bản đội ngũ giáo viên của các cơ sở dạy nghề đều được chuẩn hóa về trình độ chuyên môn nghiệp vụ. 

Cơ sở vật chất phục vụ dạy nghề được quan tâm đầu tư, có 7 cơ sở dạy nghề được hỗ trợ mua thiết bị dạy nghề từ nguồn kinh phí Đề án 1956 của Chính phủ. Ngoài ra, tỉnh đã đầu tư xây dựng trụ sở, phòng học, nhà xưởng cho 4 trung tâm dạy nghề tại 4 huyện nghèo của tỉnh theo Nghị quyết 30a của Chính phủ. Danh mục nghề, chương trình, giáo trình dạy nghề đã thực hiện theo các bộ chương trình khung quy định tại Thông tư số 31/2010/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội và Chương trình dạy nghề của Tổng cục dạy nghề ban hành phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương. Trong 5 năm qua, đã biên soạn 8 chương trình đào tạo trình độ sơ cấp nghề và dạy nghề dưới 3 tháng; chỉnh sửa, phê duyệt 21 bộ chương trình cao đẳng nghề, trung cấp nghề. 

Về kết quả công tác đào tạo nghề cho LĐNT, trong giai đoạn 2013-2017, tỉnh đào tạo nghề cho 25.635 LĐNT, trong đó: 1.579 người có công với cách mạng; 3.878 người dân tộc thiểu số; 3.905 người thuộc hộ nghèo, 1.312 người thuộc hộ cận nghèo; 941 người bị thu hồi đất canh tác; 146 người khuyết tật và 10.092 lao động nông thôn khác. Trong tổng số 25.635 LĐNT nói trên, có 15.043 người học nghề nông nghiệp, 10.592 người học nghề phi nông nghiệp. Sau khi học nghề, có trên 70% người học nghề đã có việc làm, 140 người thuộc hộ nghèo đã thoát nghèo, 1.252 người có thu nhập khá, góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển nông nghiệp - nông thôn, giảm nghèo bền vững, xây dựng nông thôn mới. 

Qua thực hiện chương trình, đã có nhiều chính sách cụ thể hỗ trợ cho người đi học nghề và các cơ sở đào tạo nghề. Tổng kinh phí đào tạo nghề cho LĐNT giai đoạn 2013-2017 trên 45,6 tỷ đồng; trong đó, kinh phí tăng cường cơ sở vật chất dạy nghề là 20,70 tỷ đồng, kinh phí phát triển chương trình dạy nghề là 1,05 tỷ đồng, kinh phí hỗ trợ dạy nghề sơ cấp và dạy nghề dưới 3 tháng là 23,8 tỷ đồng. Triển khai các dự án đào tạo nghề với nguồn vốn lớn:  dự đào tạo nghề cho lao động nông thôn trên 75 tỷ đồng; dự án vay vốn giải quyết việc làm với 29,5 tỷ đồng; dự án hỗ trợ đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài với 3,87 tỷ đồng; dự án hỗ trợ phát triển thị trường lao động với 10,3 tỷ đồng. Thực hiện xã hội hóa trong đào tạo nghề cho LĐNT, tỉnh đã triển khai các dự án thu hút nhiều tổ chức, cá nhân, các thành phần kinh tế tham gia dạy nghề cho LĐNT. 

Bên cạnh những kết quả đạt được thì công tác đào tạo nghề cho LĐNT trên địa bàn toàn tỉnh vẫn còn những khó khăn, hạn chế. Nhất là việc triển khai thực hiện đề án thiếu đồng bộ, chưa gắn công tác dạy nghề cho LĐNT với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. chưa thực sự gắn liền với nhu cầu phát triển của thị trường, nhu cầu doanh nghiệp, thị trường xuất khẩu. Mặc dù cơ sở vật chất, trang thiết bị của các cơ sở dạy nghề trên địa bàn tỉnh đã được đầu tư xây dựng nhưng mới chỉ đáp ứng được một phần nhu cầu đào tạo nghề cho người dân. Cộng thêm đội ngũ cán bộ, giáo viên của các trung tâm dạy nghề của tỉnh hiện nay còn thiếu, yếu về chuyên môn, kỹ năng dạy nghề còn thấp, nhiều giáo viên chưa có kinh nghiệm trong việc tổ chức đào tạo và truyền nghề nên chất lượng đào tạo chưa đạt yêu cầu thực tế. Công tác điều tra, khảo sát nhu cầu học nghề của LĐNT thiếu chính xác. Việc phân bổ chỉ tiêu đào tạo lao động nông nghiệp, phi nông nghiệp có lúc chưa sát với tình hình thực tế của từng địa phương. Nguồn kinh phí đào tạo nghề cho LĐNT còn khó khăn, thiếu nguồn bố trí cho đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm thiết bị dạy nghề; nguồn vốn cho vay giải quyết việc làm và xuất khẩu lao động còn thấp… 

Nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế trên chủ yếu là do chưa có định hướng dài hạn, chưa gắn với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch nông thôn mới; cơ chế, chính sách chưa đủ mạnh để thu hút đầu tư phát triển đào tạo nghề. Một số Ban Chỉ đạo, đoàn thể, hội chưa phát huy hết vai trò, trách nhiệm; các cấp chưa quyết liệt trong chỉ đạo thực hiện đúng chủ trương phân luồng học sinh sau trung học cơ sở theo tinh thần Chỉ thị số 10-CT/TW của Bộ Chính trị khóa XI. Nhiều nông dân chưa thấy hết sự cần thiết trong đào tạo nghề, thiếu quyết tâm trong tìm kiếm việc làm và làm việc sau khi đào tạo. Một bộ phận nhân dân còn nặng về bằng cấp, trông chờ chính sách hỗ trợ của Nhà nước, có tâm lý ngại đi làm ăn xa, muốn làm có thu nhập ngay nên ảnh hưởng nhất định đến việc học nghề, lập nghiệp. Nhu cầu về vốn trong đầu tư, phát triển đào tạo nghề là rất lớn, trong khi nguồn vốn ngân sách có hạn và công tác xã hội hóa, huy động nguồn lực xã hội để bổ sung thực hiện nhiệm vụ đào tạo nghề cho LĐNT ở nhiều đơn vị còn hạn chế, khó khăn.   

Sau khi sơ kết đánh giá 5 năm thực hiện Chỉ thị 19-CT/TW, tại Báo cáo số 209-BC/TU ngày 20/10/2017 về sơ kết 5 năm thực hiện Chỉ thị 19-CT/TW,  Ban Thường vụ Tỉnh ủy Quảng Nam đã đề nghị các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh tập trung thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp sau:

Thứ nhất, tiếp tục quán triệt, thực hiện tốt Chỉ thị số 19-CT/TW của Ban Bí thư khóa XI về tăng cường sự lãnh đạo của đảng đối với công tác dạy nghề cho LĐNT, Đề án đào tạo nghề cho LĐNT đến năm 2020 ban hành theo Quyết định số 1956/QĐ-TTg ngày 27-11-2009 của Thủ tướng Chính phủ, Quyết định 971/QĐ-TTg ngày 01-7-2015 của Thủ tướng Chính phủ về sửa đổi bổ sung Quyết định 1956/QĐ-TTg, Nghị quyết số 12/2016/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh và Quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh về chính sách hỗ trợ đào tạo cho chương trình, dự án trọng điểm và các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016-2020, các nghị quyết, chương trình, kế hoạch của tỉnh về dạy nghề cho LĐNT. Gắn chỉ tiêu, nhiệm vụ dạy nghề LĐNT với các chương trình, kế hoạch xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội địa phương và nhiệm vụ chính trị của cơ quan, đơn vị. Kịp thời đề ra các giải pháp khắc phục hạn chế, khó khăn, thúc đẩy công tác dạy nghề cho LĐNT tại địa phương. 

Thứ hai, đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về vai trò, ý nghĩa của công tác đào tạo nghề cho LĐNT nhằm nâng cao năng lực sản xuất - dịch vụ, tạo việc làm, tăng thu nhập, giảm nghèo bền vững, góp phần xây dựng nông thôn mới. Công tác tuyên truyền cần tiến hành thường xuyên, liên tục với nội dung cụ thể, thiết thực, hình thức phong phú, linh hoạt, có chất lượng, hiệu quả. Phát huy vai trò của các cơ quan truyền thông đại chúng, các hội đoàn thể trong tuyên truyền, vận động, tư vấn đào tạo nghề, giải quyết việc làm cho LĐNT. Thực hiện tốt công tác thông tin, dự báo số lượng, chất lượng nguồn nhân lực gắn với chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh. Xây dựng, thực hiện chương trình định hướng nghề nghiệp cho học sinh THCS, THPT gắn với thị trường lao động, đặc biệt ở khu vực miền núi; thực hiện tuyển sinh THPT và phân luồng học sinh sau THCS theo Nghị quyết số 11-NQ/TU ngày 25-4-2017 của Tỉnh ủy về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo tỉnh Quảng Nam đến năm 2020, định hướng đến năm 2025. 

Thứ ba, cần nắm vững quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương cùng với nhu cầu lao động; tổ chức khảo sát, điều tra, tổng hợp, báo cáo chính xác nhu cầu học nghề. Xác định chỉ tiêu tuyển sinh đào tạo nghề hàng năm trên cơ sở nhu cầu của thị trường lao động, năng lực đào tạo nghề và tỷ lệ người tốt nghiệp có việc làm. Xây dựng và thực hiện kế hoạch đào tạo nghề sát tình hình thực tế địa phương. Gắn đào tạo nghề với mô hình sản xuất, dịch vụ có hiệu quả, bền vững tại địa phương theo Đề án "Tái cơ cấu ngành nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững”. Ưu tiên đào tạo nghề cho lao động sản xuất hàng hóa tập trung, đào tạo lao động cho các làng nghề. Quan tâm đào tạo nghề cho các xã đã đăng ký phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2016-2020. Thực hiện lồng ghép các chương trình về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, khuyến nông, khuyến lâm, khuyến ngư để tổ chức dạy nghề cho LĐNT. 

Thứ tư, chỉ đạo thực hiện rà soát toàn bộ hệ thống cơ sở giáo dục nghề nghiệp của tỉnh, thực hiện điều chỉnh quy hoạch phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh giai đoạn 2016-2020 và những năm tiếp theo. Khuyến khích phát triển mạnh các cơ sở dạy nghề ngoài công lập, nhất là đối với các ngành nghề trong quy hoạch chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Củng cố, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý ở các cơ sở giáo dục nghề nghiệp của tỉnh bảo đảm đủ về số lượng, có năng lực chuyên môn nghiệp vụ, phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp. Thực hiện chuẩn hóa và quy hoạch nâng chuẩn đối với giáo viên, cán bộ quản lý các cơ sở dạy nghề trọng điểm của tỉnh. Có cơ chế thu hút các nghệ nhân, người có kinh nghiệm, tay nghề cao tham gia giảng dạy, truyền nghề tại các cơ sở dạy nghề. Khuyến khích các doanh nghiệp tiếp nhận lao động, nhất là thanh niên hoàn lương sau đào tạo nghề vào làm việc tại đơn vị.

Thứ năm, thực hiện rà soát, điều chỉnh, xây dựng chương trình đào tạo nghề cho LĐNT bảo đảm tính thống nhất, liên thông từng ngành, nhóm ngành, nhóm nghề; nghiên cứu áp dụng các chương trình đào tạo nghề tiên tiến; chú trọng nội dung chương trình giáo dục rèn luyện ý thức tác phong lao động công nghiệp. 

Thứ sáu, tăng cường năng lực cho các cơ sở đào tạo nghề; khuyến khích các doanh nghiệp, cá nhân sử dụng lao động tham gia đào tạo nghề, bồi dưỡng năng lực, kỹ năng nghề cho LĐNT tại cơ sở sản xuất, dịch vụ. Thường xuyên thực hiện công tác kiểm tra, giám sát và kiểm định chất lượng dạy nghề. Tổ chức đánh giá, cấp chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia cho người lao động theo kế hoạch của Tổng cục Giáo dục nghề nghiệp. Kiên quyết không để cơ sở không đủ điều kiện, năng lực tham gia dạy nghề cho LĐNT và không tổ chức dạy nghề khi chưa dự báo được nơi làm việc và mức thu nhập của người lao động sau khi học nghề. Phát huy vai trò của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội trong việc kết nối doanh nghiệp với cơ sở đào tạo nghề. Phát huy vai trò của Trung tâm Dịch vụ việc làm Quảng Nam; nâng cao năng lực, hiệu quả trong tổ chức sàn giao dịch việc làm và hỗ trợ đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài có thời hạn theo hợp đồng.

Thứ bảy, bảo đảm đầy đủ, kịp thời nguồn vốn đào tạo nghề cho LĐNT từ nguồn ngân sách các cấp; đồng thời, đẩy mạnh xã hội hóa công tác đào tạo nghề, bổ sung kinh phí hướng nghiệp cho LĐNT. Xem xét điều chỉnh quy định về tỷ lệ lao động sau đào tạo vào làm việc tại các doanh nghiệp và được đóng bảo hiểm xã hội để làm căn cứ thanh toán kinh phí đào tạo nghề nhằm khuyến khích hoạt động đào tạo nghề và bảo đảm chất lượng, hiệu quả đào tạo nghề./.

Đan Thanh
Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Quảng Nam

Gửi cho bạn bè

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Tin mới nhất

Tin cùng chuyên mục

Tin nổi bật

'Rừng' cờ hoa trên đường phố Thủ đô mừng kỳ tích U23 Việt Nam

'Rừng' cờ hoa trên đường phố Thủ đô mừng kỳ tích U23 Việt Nam

Hoàn toàn không phải cổ tích, chiều 23/1, sau hơn 120 phút thi đấu và loạt luân lưu nghẹt thở, U23 Việt Nam chính thức viết nên một trang mới trong lịch sử bóng đá Việt Nam với trận thắng đầy kịch tính U23 Qatar ở trận bán kết Giải vô địch bóng đá U23 châu Á 2018.