“Tự chủ đại học - xu thế phát triển tất yếu”
Tổng biên tập Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam Trần Doãn Tiến phát biểu khai mạc chương trình. (Ảnh: TA)

Dự và chủ trì chương trình có PGS. TS. Nguyễn Văn Phúc, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; TS. Trần Doãn Tiến, Tổng biên tập Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam; TS. Nguyễn Đắc Hưng, Vụ trưởng Vụ Giáo dục, Đào tạo và Dạy nghề, Ban Tuyên giáo Trung ương; TS. Bùi Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Ngoại Thương; GS. TS. Phạm Huy Dũng, Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị Đại học Thăng Long.

Tham dự chương trình còn có các chuyên gia, nhà khoa học cùng đông đảo bạn đọc trên mọi miền Tổ quốc.

Tự chủ đại học - Xu thế tất yếu của giáo dục hiện đại

Trong phát biểu khai mạc, TS. Trần Doãn Tiến, Tổng biên tập Báo Điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam nêu rõ: "Nhìn lại 5 năm thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, có thể khẳng định vấn đề tự chủ đại học ở nước ta đã có những chuyển biến rất tích cực”.

Theo Tổng Biên tập Trần Doãn Tiến, đến thời điểm này, đã có 23 cơ sở giáo dục đại học công lập được Chính phủ cho thí điểm tự chủ. Sau 3 năm (2014-2017), mô hình thí điểm tự chủ bước đầu được đánh giá tích cực, các cơ sở giáo dục Đại học đã có những thành tựu nhất định và được xã hội công nhận. Các trường Đại học đã chủ động mở ngành và phát triển chương trình đào tạo theo nhu cầu xã hội; phương pháp và nội dung giảng dạy tiếp cận chuẩn quốc tế. Số đề tài khoa học công nghệ được phê duyệt, số lượng các công trình được công bố của  các trường tự chủ từ 2013 - 2016 nhìn chung tăng lên đáng kể. Về tài chính, tổng thu giai đoạn sau tự chủ so với trước tự chủ tăng 16,6%. Cơ chế thí điểm tự chủ tạo điều kiện cho các trường chủ động trong công tác xây dựng kế hoạch tài chính và dự toán ngân sách ngắn hạn, trung hạn, dài hạn. Cùng với việc tăng học phí, các trường đã thực hiện tăng cường cơ sở vật chất, đảm bảo chất lượng đối với người học, thực hiện chính sách xã hội hóa đối với người học, có những thay đổi về chính sách học bổng và học phí đối với đối tượng chính sách.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Phúc phát biểu (Ảnh: TA)
Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Phúc phát biểu

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Phúc cho biết, sau 5 năm thực hiện Nghị quyết số 29 về Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, bước đầu đã tạo ra những chuyển biến đối với giáo dục đại học.

Nghị quyết số 29 được ban hành vào năm 2013; đến năm 2014, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 77 thí điểm đổi mới đối với các cơ sở giáo dục đại học. Đến nay, Chính phủ đã phê duyệt thí điểm 23 trường thực hiện tự chủ.

Đây là đợt thí điểm lớn nhất từ trước đến nay, tự chủ trên 3 phương diện mới là: Chuyên môn học thuật, tổ chức nhân sự bộ máy và tự chủ về tài chính. Sau 5 năm, qua kết quả thí điểm của 23 cơ sở đại học, Chính phủ và Bộ Giáo dục và Đào tạo đánh giá đã đạt kết quả tích cực, kiến nghị Quốc hội sửa đổi, bổ sung Luật Giáo dục Đại học.

"Quốc hội đã có ý kiến và dự kiến cuối năm 2018 sẽ thông qua để thể chế hóa chính thức những chủ trương, chính sách đã thực hiện trong những năm qua. Chúng ta phải thể chế hóa vì thời gian thí điểm 2014-2017 đã hết", Thứ trưởng Nguyễn Văn Phúc nhấn mạnh.

Quang cảnh buổi giao lưu trực tuyến (Ảnh: TA)
Đại biểu tham gia - chủ trì giao lưu trực tuyến. (Ảnh: TA)

Thứ trưởng Nguyễn Văn Phúc nêu rõ: Nghị quyết 29 nhấn mạnh việc xây dựng một số trường Đại học, các ngành học mang tầm quốc tế. Các cơ sở giáo dục Đại học trong những năm qua đã ý thức được việc xây dựng uy tín, chất lượng, hội nhập với thế giới. 5 năm trước đã kiểm định 117 trường, hơn 100 chương trình được kiểm định quốc tế... Với nỗ lực của các trường, đến nay theo số liệu mới nhất có 7 trường nằm trong top 500 trường Châu Á và 2 đại học lọt top 1.000 của thế giới. So với các trường lớn trên thế giới, so với quy mô ngân sách, đầu tư của chúng ta còn khiêm tốn nhưng bước đầu những đối mới đã đúng hướng, khả quan. Hy vọng với cơ chế đẩy mạnh tự chủ, sắp tới chúng ta sẽ có những trường phát triển hơn nữa.

TS. Nguyễn Đắc Hưng, Vụ Trưởng Vụ Giáo dục, Đào tạo và Dạy nghề, Ban Tuyên giáo Trung ương phát biểu (Ảnh: TA)

TS. Nguyễn Đắc Hưng, Vụ trưởng Vụ Giáo dục, Đào tạo và Dạy nghề,

Ban Tuyên giáo Trung ương phát biểu

Đồng tình với quan điểm của Thứ trưởng Nguyễn Văn Phúc, TS. Nguyễn Đắc Hưng, Vụ trưởng Vụ Giáo dục, Đào tạo và Dạy nghề, Ban Tuyên giáo Trung ương nhấn mạnh thêm: Có thể nói, 5 năm thực hiện Nghị quyết số 29 về Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo của ngành Giáo dục tuy không dài nhưng đã đáp ứng bước đầu và thực hiện đúng kỳ vọng của Trung ương. Có thể đánh giá những mặt được thông qua 5 chỉ số sau:

Chỉ số thứ nhất, nhìn một cách khái quát, thể hiện rõ nét nhất là trước khi thực hiện Nghị quyết 29, chúng ta chưa có trường nào nằm trong top 1000 các trường đại học trên thế giới. Sau 5 năm, chúng ta có 2 trường top thế giới, châu Á từ 1 - 2 trường, đến nay lên 7 trường, rất nhiều trường trong top 400 - 300 châu Á. Một số ngành, lĩnh vực đào tạo đã so sánh được với các trường đại học lớn trên thế giới và khu vực.

Chỉ số thứ hai, 84% sinh viên ra trường có việc làm sau 12 tháng.

Chỉ số thứ ba, số công trình nghiên cứu được công bố trong nước và quốc tế tăng gấp đôi.

Chỉ số thứ tư, sự chuyển biến về nhận thức, hành động trong các trường đại học, nhất là khi tổng kết 3 năm thực hiện Nghị quyết có thể khẳng định chủ trương tự chủ của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 29 là hoàn toàn đúng đắn, cho phép chúng ta tạo nên cuộc cạnh tranh lành mạnh trong khối các trường đại học toàn quốc…

Nâng cao chất lượng giáo dục để tự chủ đại học thực sự đạt hiệu quả

Bên cạnh những kết quả bước đầu đạt được, sau hơn 3 năm thực hiện thí điểm tự chủ Đại học, nhiều khó khăn, vướng mắc cũng đã bộc lộ cần được tháo gỡ trước khi cơ chế tự chủ chính thức được vận hành rộng rãi. Đó là: thiếu quy định và định nghĩa cụ thể về tự chủ và quyền của các trường đại học trong việc xác định quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm của trường; còn thiếu đồng bộ, thống nhất và khả thi trong hệ thống các văn bản pháp quy, cơ chế, chính sách về thực hiện tự chủ Đại học; việc giao quyền tự chủ đối với giáo dục Đại học mới chỉ thực hiện trong phạm vi thí điểm, chưa trở thành yêu cầu cấp thiết với các trường; điều kiện tự chủ mới chỉ tiếp cận chủ yếu từ góc độ về tài chính chưa tính đến năng lực chuyên môn và năng lực tổ chức quản lý của các cơ sở đào tạo. Hiện nay, vấn đề tổ chức quản trị tại các cơ sở giáo dục thí điểm vẫn còn nhiều tranh cãi…

Hiệu trưởng trường Đại học Ngoại thương Bùi Anh Tuấn trao đổi với độc giả(Ảnh: TA)
Hiệu trưởng trường Đại học Ngoại thương Bùi Anh Tuấn trao đổi với độc giả. (Ảnh: TA)

Kinh nghiệm quốc tế và xu hướng chung trên thế giới hiện nay là chuyển dịch dần từ mô hình Nhà nước kiểm soát sang các mô hình có mức độ tự chủ cao hơn đối với trường đại học. Tại Việt Nam, thực tế cho thấy, tự chủ sẽ tạo động lực cho trường đại học phát huy mọi khả năng, năng lực nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong hoạt động, đồng thời cũng làm tăng tính cạnh tranh giữa các trường đại học, tạo điều kiện để đa dạng hóa các hoạt động đào tạo. Mặt khác, huy động được sự đóng góp của cộng đồng xã hội để phát triển các trường đại học, giảm dần bao cấp từ ngân sách nhà nước.

Tại Hội thảo Giáo dục mới đây, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam cũng nhấn mạnh, Giáo dục của Việt Nam, trong đó có giáo dục đại học không thể nằm ngoài xu thế chung của thế giới. Vì vậy, tự chủ đại học là tất yếu.

Khi bàn về các giải pháp trong thời gian tới, các chuyên gia cũng chỉ rõ, cần tiếp tục sửa đổi, bổ sung quy định rõ quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục Đại học; làm rõ nội dung tự chủ đại học đối với các cơ sở giáo dục đại học ngoài công lập để bảo đảm bình đẳng giữa các cơ sở giáo dục đại học; giải quyết những điểm giao thoa, chồng chéo giữa các luật và văn bản dưới luật liên quan đến việc thực hiện quyền tự chủ của các cơ sở giáo dục Đại học; tăng cường thí điểm, xây dựng lộ trình, điều kiện để dần xóa bỏ cơ chế “cơ quan chủ quản”; tăng cường kiểm tra, giám sát và hậu kiểm theo quy định pháp luật để nâng cao trách nhiệm của các trường đối với chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo…

Tại giao lưu trực tuyến, các chuyên gia, nhà khoa học, người làm công tác giáo dục đã trao đổi, làm rõ một số vấn đề khác như: cơ sở lý luận, vấn đề cốt lõi của tự chủ đại học là gì? Nhận diện thực trạng tự chủ đại học ở nước ta hiện nay; Những vấn đề đặt ra về tự chủ đại học hiện nay; Những giải pháp để tiếp tục đổi mới, tăng cường tự chủ đại học trong thời gian tới./.

Nhật Minh

 

Có thể bạn quan tâm

Phản hồi

Thông tin người gửi phản hồi

Các tin khác

Tiêu điểm

Liên kết website

Mới nhất