Thổ Nhĩ Kỳ hiện là nhà đầu tư trực tiếp lớn nhất vào Việt Nam tại khu
vực Trung Đông, với tổng số vốn đăng ký đạt khoảng 1 tỷ USD. Trong khi
đó, UAE là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực này với
kim ngạch thương mại hai chiều năm 2022 ước đạt 8,7 tỷ USD.
Thủ tướng Phạm Minh Chính và Phó Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Cevdet Yilmaz gặp gỡ báo chí. (Ảnh: TTXVN)
Nhân dịp Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tham dự Hội nghị lần thứ 28 Các bên tham gia Công ước khung của Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP28), tiến hành một số hoạt động song phương tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và thăm chính thức Thổ Nhĩ Kỳ từ ngày 29/11 - 3/12, Thứ trưởng Ngoại giao Đỗ Hùng Việt đã trả lời phỏng vấn báo chí về ý nghĩa, những kết quả và điểm nổi bật của chuyến công tác, cũng như đánh giá của các đối tác về sự tham gia và đóng góp của Việt Nam.
PV: Xin Thứ trưởng cho biết về ý nghĩa, những kết quả và điểm nổi bật của chuyến công tác của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính?
Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt: Sau 5 ngày hoạt động liên tục và hiệu quả, Thủ tướng Chính phủ Phạm
Minh Chính và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã kết thúc tốt đẹp chuyến
công tác, đạt tất cả các mục tiêu, nhiệm vụ đề ra.
Trước hết, Hội nghị Thượng đỉnh hành động khí hậu thế giới diễn ra
trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục gây ra những tác động vô cùng
nghiêm trọng trên toàn cầu. Hệ thống khí hậu đang tiến gần đến giới hạn
đỏ, trong khi vẫn tồn tại khoảng cách lớn giữa các cam kết mà các bên
đưa ra với hành động được triển khai trên thực tế. Do đó, Hội nghị COP28
năm nay được đánh giá là Hội nghị COP lớn nhất trong lịch sử, với sự
tham dự đông đảo của gần 140 lãnh đạo cấp cao và khoảng 90.000 đại biểu.
Trong bối cảnh đó, việc Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính trực tiếp
tham dự hội nghị có ý nghĩa hết sức quan trọng, được nước chủ nhà và
cộng đồng quốc tế đánh giá cao.
Sự tham gia và đóng góp của đoàn Việt Nam, nhất là việc Thủ tướng
Chính phủ Phạm Minh Chính phát biểu tại Hội nghị Thượng đỉnh hành động
khí hậu thế giới hay chủ trì các sự kiện đa phương cấp cao, đã truyền
tải những thông điệp lớn về quan điểm, chính sách của Việt Nam về phát
triển kinh tế-xã hội và hội nhập quốc tế đề ra trong văn kiện Đại hội
Đảng lần thứ XIII. Đây cũng là bước cụ thể góp phần triển khai Chỉ thị
25 của Ban Bí thư về đẩy mạnh và nâng tầm đối ngoại đa phương đến năm
2030, và những chiến lược, đề án, kế hoạch lớn của Việt Nam về ứng phó
biến đổi khí hậu.
Sự tham gia của Thủ tướng Chính phủ và đoàn Việt Nam tại hội nghị đã
thể hiện được vai trò, vị thế và tầm vóc của đất nước sau gần 40 năm đổi
mới. Trước bạn bè quốc tế, ta đã đề cao trách nhiệm và cam kết của Việt
Nam trong tham gia xử lý một trong những thách thức toàn cầu lớn nhất
hiện nay là biến đổi khí hậu. Cụ thể là thông qua việc nêu bật 12 biện
pháp lớn, toàn diện Việt Nam đã triển khai kể từ Hội nghị COP26 nhằm
giảm phát thải khí nhà kính, đồng thời bảo đảm tự chủ và an ninh năng
lượng, lợi ích của người dân cũng như các mục tiêu phát triển kinh tế.
Đáng chú ý, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã công bố Kế hoạch huy
động nguồn lực cho thực hiện Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng
(JETP), thu hút sự quan tâm cao và cam kết ủng hộ của các nước, các tổ
chức quốc tế. Đoàn Việt Nam cũng đã tham gia một số sáng kiến hợp tác đa
phương mới nhằm mở ra những cơ hội hợp tác mới và tiềm năng trong lĩnh
vực chuyển đổi năng lượng và tăng trưởng xanh.
Đối với Thổ Nhĩ Kỳ và UAE, chuyến công tác của Thủ tướng Chính phủ
Phạm Minh Chính diễn ra vào thời điểm có ý nghĩa đặc biệt khi Việt Nam
và Thổ Nhĩ Kỳ kỷ niệm 45 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1978 - 2023),
Việt Nam và UAE kỷ niệm 30 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (1993 -
2023). Đây cũng là thời điểm mà Việt Nam và hai nước đang nỗ lực tăng
cường hơn nữa quan hệ song phương, khai thác tối đa tiềm năng hiện có.
Thổ Nhĩ Kỳ hiện là nhà đầu tư trực tiếp lớn nhất vào Việt Nam tại khu
vực Trung Đông, với tổng số vốn đăng ký đạt khoảng 1 tỷ USD. Trong khi
đó, UAE là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực này với
kim ngạch thương mại hai chiều năm 2022 ước đạt 8,7 tỷ USD.
Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có chương trình hoạt động dày
đặc, tiến hành trên 20 hoạt động ở Thổ Nhĩ Kỳ và 30 hoạt động ở UAE với
các nội dung thực chất, hình thức phong phú, đạt được các kết quả rất cụ
thể cả trong các khuôn khổ song phương và đa phương. Các bộ, ngành, địa
phương cũng triển khai hàng chục hoạt động quan trọng với các đối tác ở
hai nước.
Với Thổ Nhĩ Kỳ, chuyến thăm lần này của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh
Chính là một bước đột phá trong quan hệ hai nước. Thủ tướng Chính phủ
đã có các cuộc hội đàm, gặp gỡ với các nhà lãnh đạo cấp cao nhất, bao
gồm Tổng thống, Phó Tổng thống và Chủ tịch Quốc hội, tiếp các Bộ trưởng
phụ trách kinh tế, tài chính, công nghiệp, công nghệ và Chủ tịch các tập
đoàn, doanh nghiệp lớn của Thổ Nhĩ Kỳ. Thủ tướng Chính phủ và các nhà
lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ đã thống nhất nhiều biện pháp quan trọng nhằm nâng
cao hiệu quả hợp tác giữa hai nước, trong đó phải kể đến việc thúc đẩy
sớm mở Tổng Lãnh sự quán Thổ Nhĩ Kỳ tại Thành phố Hồ Chí Minh, mở cửa
cho các mặt hàng xuất khẩu chủ lực và nông sản của mỗi nước, hướng đến
sớm đưa kim ngạch thương mại song phương lên mức 4- 5 tỷ USD trong thời
gian tới.
Đặc biệt, Lãnh đạo cấp cao hai nước đã lần đầu tiên trao đổi về khả
năng nâng cấp quan hệ lên một khuôn khổ đối tác mới, tạo điều kiện để
đưa quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa Việt Nam và Thổ Nhĩ Kỳ đi vào chiều
sâu, hiệu quả, trong đó có việc tiến tới khởi động đàm phán về một hiệp
định thương mại tự do giữa hai nước. Đây là bước đột phá mạnh mẽ về cơ
chế hợp tác, thể hiện quyết tâm của Lãnh đạo hai bên trong việc củng cố
và tăng cường quan hệ giữa hai nước.
Một điều đặc biệt nữa của chuyến thăm chính thức Thổ Nhĩ Kỳ của Thủ
tướng Chính phủ là việc lần đầu tiên hai bên đã ra Tuyên bố chung đề ra
những định hướng lớn, quan trọng, cũng như xác định các lĩnh vực cụ thể
để mở rộng hợp tác, hướng tới nâng cấp quan hệ lên tầm cao mới trong
thời gian tới.
Tại UAE, tiếp theo cuộc gặp với Tổng thống UAE nhân dịp dự Hội nghị
Cấp cao Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) - Hội đồng Hợp tác vùng
Vịnh GCC (tháng 10/2023), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã gặp
Thủ tướng và Phó Tổng thống, Hoàng Thái tử Tiểu vương quốc Dubai, tiếp
Bộ trưởng Nguồn nhân lực UAE, Giám đốc Cơ quan Năng lượng Abu Dhabi...
Các nhà lãnh đạo UAE khẳng định mong muốn thúc đẩy quan hệ hữu nghị và
hợp tác nhiều mặt với Việt Nam, đặc biệt trong các lĩnh vực thương mại,
đầu tư, khoa học - công nghệ, phát triển nguồn nhân lực. Hai bên đã nhất
trí một số biện pháp cụ thể nhằm thúc đẩy hơn nữa hiệu quả hợp tác như
đẩy nhanh đàm phán và sớm ký kết Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện
(CEPA), sớm nâng kim ngạch thương mại lên 10 tỷ USD trong những năm tới;
cũng như hỗ trợ Việt Nam phát triển ngành Halal, thúc đẩy hợp tác về
tăng trưởng xanh, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, xây dựng trung tâm
tài chính, logistics, thể thao…
Thủ tướng Chính phủ đã tiếp nhiều lãnh đạo các tập đoàn và quỹ đầu tư
hàng đầu của Thổ Nhĩ Kỳ và UAE, tham dự và phát biểu tại các Diễn đàn
Doanh nghiệp được tổ chức với sự tham gia của gần 200 doanh nghiệp tại
mỗi nước. Trong trao đổi, các doanh nghiệp Thổ Nhĩ Kỳ và UAE đánh giá
cao tiềm năng hợp tác và các chính sách thu hút đầu tư, kinh doanh của
Việt Nam, khẳng định mong muốn cam kết lâu dài và mở rộng hoạt động đầu
tư, kinh doanh tại Việt Nam.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, các Bộ, ngành, địa phương và doanh
nghiệp Việt Nam đã ký kết 31 thoả thuận hợp tác quan trọng với các đối
tác UAE, Thổ Nhĩ Kỳ và đối tác quốc tế trong các lĩnh vực an ninh, nông
nghiệp, hàng không dân dụng, nguồn nhân lực, chuyển đổi số, cảng biển…,
góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hợp tác trong tương lai.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đỗ Hùng Việt. (Ảnh: TTXVN)
PV: Xin Thứ trưởng cho biết đánh giá của các đối tác về sự tham gia và đóng góp của Việt Nam.
Thứ trưởng Đỗ Hùng Việt: Những thông điệp, sự quyết tâm cũng như hành động mạnh mẽ của Việt
Nam đã được cộng đồng quốc tế hoan nghênh và đánh giá rất cao.
Đối với vấn đề toàn cầu là biến đổi khí hậu, Việt Nam tái khẳng định
nỗ lực chung tay với cộng đồng quốc tế trong ứng phó với biến đổi khí
hậu. Chúng ta không chỉ thể hiện cam kết qua lời nói mà có những hành
động rất cụ thể để triển khai thực hiện các cam kết đó. Trong khuôn khổ
COP28, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có những bài phát biểu rất
quan trọng tại các diễn đàn khác nhau, trong đó thông điệp chính được
gửi đến cộng đồng quốc tế là phải biến cam kết từ các Hội nghị trước
thành những hành động cụ thể. Thủ tướng Chính phủ cũng chia sẻ về chính
những việc Việt Nam đã làm để thể hiện Việt Nam thực sự có quyết tâm,
triển khai quyết liệt các hành động một cách hiệu quả; đồng thời nhấn
mạnh yêu cầu các nước phát triển cần hỗ trợ các nước đang phát triển về
tài chính, công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực và khả năng quản trị để có
quá trình chuyển đổi xanh một cách hiệu quả, bền vững, không phải hy
sinh tăng trưởng kinh tế cho quá trình này.
Tại các cuộc gặp, các đối tác đều đánh giá cao các thành tựu phát
triển kinh tế-xã hội của Việt Nam, thể hiện coi trọng vị thế, vai trò và
tiếng nói tích cực của Việt Nam trong hợp tác quốc tế nhằm giải quyết
cuộc khủng hoảng khí hậu. Các nước cũng đánh giá cao cam kết và tinh
thần “nói là làm” của Việt Nam. Việt Nam được nhiều lần nhắc đến như một
hình mẫu thành công cần được nhân rộng về ứng phó với biến đổi khí hậu.
Nhiều nước khẳng định sẽ hỗ trợ và đồng hành với Việt Nam trong chuyển
đổi năng lượng, nâng cao năng lực thích ứng, qua đó góp phần thúc đẩy nỗ
lực tăng trưởng xanh của Việt Nam nói riêng và của cộng đồng quốc tế
nói chung.
Tại các cuộc tiếp xúc song phương, Lãnh đạo cấp cao Thổ Nhĩ Kỳ và UAE
đánh giá cao chuyến thăm và các hoạt động thiết thực, hiệu quả của Thủ
tướng Chính phủ và Đoàn Việt Nam; khẳng định coi Việt Nam là đối tác
hàng đầu, có vị trí đặc biệt quan trọng trong ASEAN và mong muốn thúc
đẩy quan hệ hữu nghị, hợp tác nhiều mặt với Việt Nam trên tất cả các
lĩnh vực, đặc biệt là thương mại, đầu tư, khoa học - công nghệ, hàng
không, phát triển nguồn nhân lực…
Đối với các đối tác khu vực Trung Đông, việc Thủ tướng Chính phủ có 2
chuyến thăm đến khu vực này trong vòng 2 tháng gửi đi thông điệp về sự
quan tâm và ưu tiên Việt Nam trong phát triển quan hệ với các đối tác
đầy tiềm năng này. Trung Đông vừa là thị trường có thể mở rộng hợp tác
kinh tế, xuất khẩu cho hàng hoá của Việt Nam, vừa là nguồn thu hút vốn
đầu tư rất lớn từ các tập đoàn, quỹ đầu tư lớn. Chủ động tăng cường quan
hệ với các quốc gia ở Trung Đông có ý nghĩa thiết thực trong khai mở
thị trường mới, thu hút đầu tư và các nguồn lực mới phục vụ phát triển
của Việt Nam trong thời gian tới.
Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!
TTXVN