• Những lưu ý khi sử dụng những từ tiếng Việt gốc Pháp

    Những lưu ý khi sử dụng những từ tiếng Việt gốc Pháp

    (TG) - Trong một Hội thảo Ngôn ngữ học gần đây, có ý kiến một cử tọa, hỏi: Vừa rồi, tôi vào website “khampha.vn” đọc bài “KS Tạch: Bí kíp lội nước không chết máy”, có đoạn: “Tùy từng loại xe, miệng đường hút gió được bố trí không giống nhau và thường nằm về phía trước xe và cao ngang tầm với ba-đờ-sốc”. Tôi thấy tác giả có chú cho từ ba-đờ-sốc là “pare-chocs - tiếng Pháp”. Tôi nghĩ “pare” phải đọc là “pa” mới đúng, chứ không phải là “ba”. Nhân đây tôi hỏi thêm, là có quy tắc nào đọc các từ Pháp nhập vào tiếng Việt không?

  • Ngôn từ lai căng, biến tấu làm ô tạp tiếng Việt

    Ngôn từ lai căng, biến tấu làm ô tạp tiếng Việt

     (TG) - “Tiếng Việt còn, nước ta còn”. Câu nói tưởng như ai cũng thuộc nằm lòng. Ấy thế mà thời gian qua, khi vô tình, lúc cố ý, không ít người coi thường tiếng mẹ đẻ, lấy ngôn ngữ của ông cha ra để thay hình đổi dạng, biến tấu, lắp ghép linh tinh. Nhất là trong bối cảnh mạng xã hội bùng nổ, không ít người, đặc biệt là lớp trẻ đã “làm xiếc” tiếng Việt một cách vô tội vạ.

  • Cách đọc chữ số trong tiếng Việt

    Cách đọc chữ số trong tiếng Việt

    (TG) - Vừa rồi, cộng đồng mạng đã tranh luận khá sôi nổi về một câu hỏi trắc nghiệm môn toán lớp 1 của trường nọ ra cho học sinh. Nội dung như sau:

  • Xưng hô dùng chức danh trong giao tiếp xã hội hiện nay

    Xưng hô dùng chức danh trong giao tiếp xã hội hiện nay

    (TG) - Cách xưng hô gọi tên chức danh có thể là một sáng tạo đáng khuyến khích. Nhưng tránh “thái quá bất cập”, cần biết vận dụng sao cho phù hợp, tạo không khí giao tiếp trang trọng, thoải mái và có hiệu quả giao tiếp tích cực.

  • Đắk Lắk, viết sao cho đúng?

    Đắk Lắk, viết sao cho đúng?

    (TG) - Chắc nhiều bạn yêu thơ, còn nhớ bài thơ “Ta đi tới” của nhà thơ Tố Hữu, trong đó có đoạn nói về một số địa danh Tây Nguyên:

  • Không lạm dụng làm biến tướng từ “quốc dân”

    Không lạm dụng làm biến tướng từ “quốc dân”

    (TG) - Để góp phần giữ gìn sự chuẩn mực, trong sáng của tiếng Việt, với vai trò là cầu nối thông tin văn hóa với công chúng, báo chí truyền thông cần có trách nhiệm hiểu đúng, dùng đúng từ “quốc dân”, không nên sử dụng từ này một cách tràn lan, ghán ghép một cách khiên cưỡng.

  • Giao phó, sao không không có “giao trưởng”?

    Giao phó, sao không không có “giao trưởng”?

    (TG) - "Đây là một chức trách rất quan trọng. Đồng chí hãy cố gắng hoàn thành mọi nhiệm vụ mà Nhà nước và nhân dân giao phó"; "Được đích thân Lưu Bị giao phó nhiệm vụ phò tá gia quyến vợ con ông, Triệu Tử Long hứa sẽ hết sức trổ tài khuyển mã để bảo vệ A Đẩu và các phu nhân nhà Lưu Hoàng Thúc" (Tam Quốc diễn nghĩa); “An thích đọc sách đến nỗi biếng nhác hẳn việc quan mà chàng đem giao phó cả cho viên lục sự" (Khái Hưng)... 

  • Phòng ngừa “bệnh” nói, viết sáo rỗng

    Phòng ngừa “bệnh” nói, viết sáo rỗng

    (TG) - “Bệnh” sáo rỗng bắt nguồn sâu xa từ thói phô trương, ưa hình thức, sính dùng từ ngữ to tát, mỹ miều để muốn chứng tỏ bản thân là người hiểu biết, am hiểu thời cuộc, kịp thời nắm bắt xu hướng (trending) xã hội, nhưng thực ra nó chẳng khác nào “thùng rỗng kêu to”.

  • Học sinh xưng “con”, có nên không?

    Học sinh xưng “con”, có nên không?

    (TG) - Gần đây, đây đó trên truyền thông, đặc biệt là trên mạng xã hội, có một số ý kiến trao đổi về việc xưng hô được coi là “bất bình thường” trong học đường. Cụ thể, nhiều người, trong đó, có cả các phụ huynh học sinh không đồng tình việc để các học sinh xưng là “con” với các thầy, cô giáo. Thậm chí có người còn phản đối gay gắt, cho rằng “không phải cha mẹ nhưng lại gọi phía kia là “con”, đó là “mạo danh”. Và “nếu tất cả những người lớn đều nhất loạt gọi trẻ em là “con”, khác biệt giữa cha mẹ và người lạ vô tình bị lu mờ”. Cũng theo một số người, từ xưng này chỉ được dùng cho những trường hợp một người nào đó là “con” chính danh đối với bố mẹ (là người sinh ra mình). Nhà trường không nên lạm dụng cách xưng hô vô lối đó.

  • Cấu trúc “Nói + X” và câu chuyện văn hóa

    Cấu trúc “Nói + X” và câu chuyện văn hóa

    (TG) - Các cấu trúc “nói + X” như vừa nêu là những lối nói thể hiện quan niệm, tập quán, thói quen trong giao tiếp ngôn ngữ mà chỉ cộng đồng tiếng Việt mới có. Đây được coi là “đặc sản” ngôn từ dân gian này phản ánh một nét văn hoá mà cha ông ta ứng xử trong đời sống. 

  • Dặm hay là giặm?

    Dặm hay là giặm?

    (TG) - Trong giờ tiếng Việt, một số bạn sinh viên Ngôn ngữ học (Trường đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội) hỏi: "Vừa rồi, khi đọc bài Trước thềm Liên hoan Dân ca Ví Giặm Nghệ Tĩnh lần 2 của tác giả Vi Thuỳ Linh (báo Thể thao & Văn hóa), chúng em có 2 điều thắc mắc muốn hỏi. Thứ nhất,  hát ví dặm và hát dặm có phải là một không? Thứ hai, về chính tả, em thấy đa số mọi người vẫn viết là hát dặm chứ ít thấy viết là hát giặm. Vậy cách viết nào đúng? Tại sao lại như thế ạ?".

  • Tên ta, sao lại bỏ hết dấu?

    Tên ta, sao lại bỏ hết dấu?

    (TG) - “Không hiểu tại sao tên của tôi trong bản tóm tắt tiếng Anh của Hội thảo lại không có dấu? Chính vì vậy mà các vị lãnh đạo cơ quan tôi không chấp nhận đây là bài của tôi. Vì cái tên NGUYEN THANH HUNG không có căn cứ nào để chỉ đó là Nguyễn Thanh Hùng hay Nguyễn Thành Hưng trong cơ quan (ngoài Nguyễn Thanh Hùng còn có 2 người cùng tên Nguyễn Thành Hưng). Đề nghị Ban Tổ chức Hội thảo cho tôi xin một giấy xác nhận đó là tên tôi để tránh mọi phiền phức”.

  • Đặt tít bài báo sao cho tinh tế, nhân văn

    Đặt tít bài báo sao cho tinh tế, nhân văn

    (TG) - Cùng một sự kiện, một vấn đề, nếu người viết biết cách lựa chọn từ ngữ đúng lúc, đúng chỗ, phản ánh đúng bản chất thông tin nhưng vẫn tinh tế, lôi cuốn, bắt mắt độc giả bằng một thái độ văn hóa, cái nhìn văn hóa, thì cái tít (đầu đề) sẽ trở thành “linh hồn” của bài báo, trang báo.

  • Tiếng Nam, tiếng Bắc: Có khác gì nhau?

    Tiếng Nam, tiếng Bắc: Có khác gì nhau?

    (TG) - Tất nhiên là có khác (với những mức độ nhất định). Nếu không thì người ta đặt ra các từ tiếng Nam, tiếng Bắc (cũng như tiếng Hà Nội, tiếng Sài Gòn, tiếng Nghệ…) làm gì?

  • Hiểu về từ mới Tiếng Việt

    Hiểu về từ mới Tiếng Việt

    (TG) - Trong đại dịch COVID-19 vừa qua, có không ít từ mới xuất hiện (hoặc từ cũ mang nghĩa mới): coronavirus, covid-19, F0 (F1, F2, F3…), 5K, giọt bắn, di biến động, thu dung… Từ mới tiếng Việt quả là vấn đề có tính thời sự (không chỉ từ góc độ Ngôn ngữ học, mà còn từ góc độ xã hội Tâm lí học).

1 2 3 4 5

Mới nhất

Liên kết website

Xem nhiều nhất